چشم اندازی به تاریخچۀ زعفران مشهد

زعفران مشهد در پارسی کهن زرپران نام گذاری شده که به معنی گلی با پرهای زر مانند است.زعفران مشهد یکی از گران ترین ادویه ها است که کشت آن به بیش از 3500 سال پیش برمیگردد.اگر به تاریخ کشورمان مراجعه کنیم در می یابیم که ایرانیان از همان روزگاران قدیم علاقه ی بسیار خاصی به زعفران داشتن و در همه ی مجالس خود مخصوصا در جشن و عروسی از آن استفاده ی بسیاری میکردند.این ادویه دارای خواص بسیار زیاد و مفیدی است.به خاطر رنگ زیبایی که دارد مورد توجه همگان است و یکی از کاربرد هایی که در ایران زیاد به چشم میخورد استفاده این ادویه به عنوان رنگ دهنده در آشپزی برای زیبا دیده شدن است و هیچ محدودیتی به عنوان عطر و طعم دهنده ندارد.برای تهیه ی مواد خوراکی مانند سوسیس و مارگارین،کره،پنیر،صنایع لبنی،کیک و دلسر،تزئین برنج،خوش رنگ دیده شدن خوش طعم بودن مرغ و ماهی و... استفاده میشود.در صنعت نیز استفاده های بسیاری از زعفران میشود مثلا برای رنگ کاری نخ های ابریشم مناسب است.برخی ترکیبات شیمیایی که در زعفران نهفته شده شامل کربوهیدرات ها،مواد معدنی،ویتامین ها،چربی،رنگدانه و... میباشد.

مهم ترین بخش های گل زعفران مشهد

زعفران مشهد شامل 5 قسمت گلبرگ،کلاله،خامه،برگ و پیاز است.هرکدام از این بخش ها خواص و فواید بسزایی دارند. برگ گل زعفران اولین اندامی است که بعد از کاشت سر از خاک بیرون میزند. بالاترین قسمت گل زعفران گلبرگ های آن هستند که به رنگ بنفش خودنمایی میکنند.در دل این گلبرگ ها انواع مواد معدنی نهفته است که برای کاهش فشار خون،درمان افسردگی،بیماری های قلبی و...بسیار مفید است.مهم ترین بخش زعفرانمشهد کلاله آن است که در زبان انگلیسی به آن stigma  می گویند.این قسمت خود شامل چهار بند سرگل،نگین،پوشال و دسته است.از نظر علمی کلاله رشد و تکثیر سلولهای سرطانی را مهار میکند در حالی که بر رشد سلول های نرمال کاملا بی تاثیر است. قسمت انتهایی کلاله که به ریشه نیز معروف است خامه یا سفیدی زعفران نام دارد و بسیار خوش عطر است.به علت گران بودن زعفران اغلب از زعفران سفید همان( خامه ) استفاده میکنند.خامه ی زعفران جایگاه خود را بین صنایع داروسازی،آرایش بهداشتی،شیرینی سازی و...به خوبی پیدا کرده است.کیفیت پیاز زعفران بر اساس مناطق گرم سیری و سرد سیری مشخص میشود.در مناطق سردسیر و مناطق با بارندگی زیاد بسیار بهتر عمل میکند.

معجزۀ دارویی زعفران مشهد

این ادویه شامل مقداری ویتامینC  است که باعث تولید مثل بیشتر گلبول های سفید میشود و با این کار ایمنی بدن را افزایش میدهد. با افزایش گلبول های قرمز در خون باعث میشود اکسیژن به همۀ قسمتهای بدن برسد و گردش خون به خوبی انجام شود.زعفران مشهد میتواند عامل پیشگیری از استرس باشد و اگر بطور مرتب از آن استفاده شود تاثیر مثبتی بر اعصاب و روان خواهد گذاشت.درمان التهاب درد،ضد افسردگی،کاهش اختلالات معده از دیگر مواردی هستند که میتوان از خواص درمانی زعفران برشمرد.

ویژگی های زعفران مشهدمرغوب

یکی از نشانه های گل زعفران مرغوب این است که قبل از رشد هر اندام دیگری برگ ها از خاک بیرون میزنند. براق نبودن زیاد کلاله ها نشان دهندۀ زعفران مرغوب است.اکثرا بو و طعم زعفران هم خبر از مرغوب بودن دارد شاید کمی طعم تندی داشته باشد ولی هنگام بوییدن بسیار معطر است.یک موردی که باید به آن توجه شود رنگدهی زعفران است که سرعت پایینی داردد در اکثر زعفران های تقلبی رنگدهی با سرعت زیادی انجام میشود و این نشانه ی خوبی نیست.رنگ زعفران مرغوب زرد مایل به نارنجی است.

روش های نگهداری زعفران مشهد

تجربه نشان میدهد که زعفران را بهتر است در ظروف فلزی و شیشه ای رنگی به صورت پودر شده نگهداری کرد چون احتمال دارد اسانس زود تبخیر شود.هیچ وقت برای استفاده،از ظروف پلاستیکی توصیه نشده است.اکثر بانوان دم کرده زعفران را در یخچال نگهداری میکنند و به مرور از آن استفاده میکنند.باید توجه شود که زعفران دور از آفتاب باشد.

نحوه کاشت و برداشت زعفران مشهد

در هنگام کاشت طلای قرمز باید به مناسب بودن خاک آن توجه کرد.برای کاشت خاک شنیتوصیه میشود.اغلب زمین زراعی برای کاشت در پاییز یا زمستان به طور عمیق شخم زده میشود.فصلی که در آن کاشت زعفران مرغوب صورت میگیرد اهمیت بسزایی دارد برای همین منظور از مرداده ماه تا مهر ماه کاشت انجام میشود.چاله هایی را با بیل ایجاد می کنند و در آن تعدادی پیاز قرار میدهند.بعد از کاشت پیاز اگر زمین زراعی قبلا آبیاری نشده باشد باید سریعا بعد از کاشت پیاز آبیاری انجام شود در غیر اینصورت نیاز به آبیاری نیست. بعد از کشت پیاز دیگر نیاز نیست دوباره در سالهای بعد همین کار را تکرار شود چون تا 10 سال میتواند باقی بماند.تا زمان به ثمر رسیدن زعفران باید به زمین رسیدگی شود و مدام علف های هرز از بین برود چون سبب کاهش آب و مانع نور خورشید میشود.در سالهای اول اصلا نباید نگران بود چون امکان دارد برداشت کمی انجام شود ولی به مرور زمان حل میشود.وقتی هوا سرد است و گل های دیگر گیاهان در خواب، گل های زعفران  ظاهر میشوند و زمین زراعیرا تبدیل به یک گلستان دیدنی می کنند. بعد از به ثمر رسیدن زحمات گلهای زعفران قبل از طلوع افتاب و زودتر از 9 صبح جمع آوری میشوند و تقریبا 15 الی 25 روز چیدن گل ها طول میکشد.
 
به اشتراک بگذارید
برچسب ها :
مطالب مرتبط
نظرات ثبت شده کاربران
تعداد نظرات ثبت شده :0
فرم ارسال نظر